Πέμπτη, 24 Αυγούστου 2017

Ο ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ Π.Ε. ΑΧΑΪΑΣ

Σταύρος Βέρρας
Γεωπόνος
Γενικός Διευθυντής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής
Περιφ. Δυτ.Ελλάδος
Γενικά στοιχεία για τον Νομό Αχαΐας
Έκταση & έδαφος:
Ο Νομός Αχαΐας έχει συνολική έκταση 3.274 km 2 και χαρακτηρίζεται από έντονες εδαφολογικές αντιθέσεις. Τα εδάφη του είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους (60% περίπου) ορεινά και διασχίζονται από μικρούς σχετικά ποταμούς (Βουραϊκό, Σελινούντα και Πείρο) και μικρότερους χείμαρρους, που εκβάλλουν στον Πατραϊκό και Κορινθιακό κόλπο.
Κλίμα:
Το κλίμα στην περιοχή της Αχαΐας είναι εύκρατο και χαρακτηρίζεται ως Μεσογειακό στα παράκτια και ηπειρωτικό στο εσωτερικό και ορεινό τμήμα του Νομού. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι περίπου 17 έως 18 ο C στην παράκτια περιοχή και χαμηλότερη στις ορεινές περιοχές. Στην Βόρεια παράκτια ζώνη το ετήσιο ύψος βροχής κυμαίνεται μεταξύ 700 και 820 mm περίπου.
Υφιστάμενη κατάσταση στο Τομέα Φυτικής Παραγωγής:

•Ελαιώνες: 210.000 στρ.
•Αμπελώνες για οινοποίηση: 40.000 στρ.
•Κορινθιακή σταφίδα: 46.000 στρ.
•Κηπευτικά υπαίθρια: 35.000 στρ.
•Κηπευτικά υπό κάλυψη: 3.000 στρ.
•Δημητριακά και Αραβόσιτος: 170.000 στρ.
•Εσπεριδοειδή: 6.500 στρ.



Υφιστάμενη κατάσταση στον ΔΗΜΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΧΑΪΑΣ Προοπτικές Ανάπτυξης
•Συνολικός μόνιμος πληθυσμός του Δήμου Δυτικής Αχαΐας: 25.900 κάτοικοι.
•Πληθυσμός που ασχολείται με την γεωργία-κτηνοτροφία-αλιεία: 2.500.
•Ο Αγροτικός τομέας εξασφαλίζει απασχόληση και εισόδημα στον:
- Πρωτογενή τομέα (Γεωργία – Κτηνοτροφία)
- Δευτερογενή τομέα (Μεταποίηση, τυποποίηση κ.ά.)
- Τριτογενή τομέα (Εμπόριο, Αγροτική πίστη, μεταφορές κ.ά.)
Σύνολο απασχόλησης που προσφέρει ο αγροτικός τομέας ίσως είναι
>50% πληθυσμού.

Δυτική Αχαΐα με 354.000 στρέμματα στη διάθεση της Γεωργίας και Κτηνοτροφίας
Κυριότερες καλλιέργειες
•Ελαιώνες: 77.000 στρ. (διάσπαρτα σε όλο το Δήμο)
•Αμπελώνες οινοποιήσιμων ποικιλιών: 25.000 στρ.
•Υπαίθρια οπωροκηπευτικά και πατάτες: 30.000 στρ.
•Κορινθιακή Σταφίδα: 3.200 στρ.
•Θερμοκηπιακές καλλιέργειες (πρώιμα και όψιμα οπωροκηπευτικά και φράουλα): 3.000 στρ.
•Δημητριακά και Αραβόσιτος: 85.000 στρ.
•Λοιπές δενδρώδεις καλλιέργειες (εσπεριδοειδή-πυρηνόκαρπα κ.ά.)
: 1.000 στρ.
•Ιδιωτικοί και δημοτικοί Βοσκότοποι: 110.000 στρ.
•Αιγοπρόβατα: 140.000 και περίπου 1.000 βοοειδή.
•Δύο φυσικά ιχθυοτροφεία
(Πάππας στην περιοχή του Αράξου και Πρόκοπος στην περιοχή του Μετοχίου).

Προβλήματα που υπάρχουν
•Μεγάλο κόστος παραγωγής των γεωργικών προϊόντων
•Παθογένειες χρόνων στην εμπορεία και τη διάθεση των αγροκτηνοτροφικών προϊόντων (αποδιοργάνωση των Συνεταιριστικών Οργανώσεων, μη ύπαρξη ομάδων παραγωγών).
•Αδυναμία χρηματοδότησης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων από πιστωτικά ιδρύματα.
•Η ύπαρξη μικρών εκμεταλλεύσεων με μικρό κλήρο, προσανατολισμένων σε παραδοσιακές δραστηριότητες, χωρίς δυνατότητες εκσυγχρονισμού.
•Μεγάλο κόστος αρδευτικού νερού, με γεωτρήσεις κοστοβόρες και αμφίβολης ποιότητας νερού.
•Η απουσία μεγάλων μεταποιητικών μονάδων των αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.

Προτάσεις και προοπτικές
•Προώθηση και στήριξη μέσα από το ΠΑΑ 2014-2020 των πρώιμων θερμοκηπιακών καλλιεργειών (εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων - σχέδια βελτίωσης - Νέοι Αγρότες).
•Στήριξη και διατήρηση της ελαιοκαλλιέργειας. Αύξηση των ποσοτήτων τυποποίησης. Εφαρμογή της στρατηγικής του αγροτικού μάρκετινγκ.
•Βελτίωση των υφιστάμενων υποδομών του πρωτογενή τομέα και δημιουργία νέων (αγροτικός εξηλεκτρισμός, αγροτική οδοποιία, αξιοποίηση βοσκότοπων κ.ά.)
•Άρδευση από το φράγμα Πηνειού ποταμού της πεδιάδας του βορειοδυτικού τμήματος του Δήμου.
•Οι Ομάδες Παραγωγών μπορούν να προσφέρουν στην οργάνωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, τυποποίηση και εμπορία των παραγόμενων προϊόντων.
•Μη γεωργικές δραστηριότητες σε γεωργικές περιοχές (οικοτεχνία, βιοτεχνία, αγροτουρισμός).
•Προσπάθεια αναβάθμισης της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές, με ιδιαίτερη προσέγγιση στους νέους.
•Στήριξη και προώθηση του αιγοπροβατοτροφικού κλάδου με
- Στήριξη και εκσυγχρονισμό υφιστάμενων κτηνοτροφικών μονάδων
- Βελτίωση κτηνοτροφικών υποδομών (κτηνοτροφικά πάρκα) και ζωοτεχνικών πρακτικών
- Προσπάθεια καθετοποίησης της παραγωγής – μεταποίησης και διάθεσης ποιοτικών προϊόντων από τον παραγωγό με χρηματοδοτικό εργαλείο το ΠΑΑ 2014-2020.
- Εξυγίανση του ζωικού κεφαλαίου με προγράμματα εμβολιασμών που εκτελούν οι Υπηρεσίες μας σε συνεργασία με ιδιώτες κτηνιάτρους.
- Βελτίωση του γενετικού δυναμικού για αύξηση της παραγωγικότητας.
- Απλοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης των σταυλικών
εγκαταστάσεων.

ΠΟΠ & ΠΓΕ ΟΙΝΟΙ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΑΧΑΪΑΣ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΛΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 1: ΑΜΠΕΛΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Προώθηση της Αναδιάρθρωσης των οινοποιήσιμων ποικιλιών
•Προώθηση και ενίσχυση του κλάδου της αμπελοκαλλιέργειας με το κοινοτικό πρόγραμμα Αναδιάρθρωσης και μετατροπής αμπελώνων, ιδιαίτερα ποικιλιών με εξαιρετικά χαρακτηριστικά για παραγωγή οίνων ΠΟΠ (Μαυροδάφνη, Μοσχάτο Πατρών) και ΠΓΕ.
•Πολύ σημαντικό αναπτυξιακό πρόγραμμα για την περιοχή που δημιουργεί έναν σύγχρονο παραγωγικό αμπελώνα με πολλαπλά οφέλη

Εκτελούμενο από τις Υπηρεσίες μας πρόγραμμα αναδιάρθρωσης αμπελώνων

- Αμπελουργική περίοδος 2014-2015
Π.Ε. Αχαΐας: Συνολική έκταση 2.800 στρέμματα αμπελιών.
Απορροφούμενο ποσό: 4.730.000 € (50% του συνόλου της χώρας)
Δήμος Δυτικής Αχαΐας:
Εντάχθηκαν 193 παραγωγοί με 2.450 στρέμματα και 4.021.000 €
-Αμπελουργική περίοδος 2015-2016
Π.Ε. Αχαΐας: Συνολική έκταση 3.250 στρέμματα αμπελιών.
Εντάχθηκαν 315 παραγωγοί.
Απορροφούμενο ποσό: 5.800.000 €. (Σύνολο χώρας: 10.000.000 €)
Δήμος Δυτικής Αχαΐας:
Εντάχθηκαν 251 παραγωγοί με 2.940 στρέμματα και 4.930.000 €
-Αμπελουργική περίοδος 2016-2017
Π.Ε. Αχαΐας: Συνολική έκταση 2.000 στρέμματα αμπελιών.
Εντάχθηκαν 204 παραγωγοί.
Απορροφούμενο ποσό: 3.520.000 €. (Σύνολο χώρας: 10.000.000 €)
- Αμπελουργική περίοδος 2017-2018
Έχουν ήδη κατατεθεί

Παραγωγή Οίνων σε ποσότητες στον Νομό Αχαΐας

•Στο Νομό Αχαΐας υπάρχουν 38 ενεργές οινοποιητικές μονάδες, ενώ ο παραγόμενος οίνος, ανέρχεται και κατανέμεται – κατά μέσο όρο - ως εξής:

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 2: Α.Γ.Σ.ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ
•Ο Αγροτικός Γαλακτοκομικός Συνεταιρισμός Καλαβρύτων είναι η μετεξέλιξη της Ε.Α.Σ Καλαβρύτων.
•Η Ε.Α.Σ. Καλαβρύτων ιδρύθηκε το 1963 από τους κτηνοτρόφους της περιοχής της Επαρχίας Καλαβρύτων.
•Αρχικά δραστηριοποιήθηκε σε πιστωτικές και προμηθευτικές εργασίες για λογαριασμό των μελών της, τη διαχείριση επιδοτήσεων, τη λογιστική εξυπηρέτηση κλπ.
•Το 1972 αποφασίζεται η ίδρυση εργοστασίου επεξεργασίας γάλακτος για παραγωγή τυροκομικών προϊόντων μέσω της συγκέντρωσης και αξιοποίησης του γάλακτος της περιοχής σε συνεταιριστική βάση.
•Το εργοστάσιο εγκαταστάθηκε σε απόσταση δύο (2) χλμ. περίπου από την πόλη των Καλαβρύτων.
•Το 1974 το εργοστάσιο ξεκίνησε να λειτουργεί παράγοντας κυρίως την παραδοσιακή βαρελίσια φέτα, γνωστή ως «ΦΕΤΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ».
•Από το 1982 και μέχρι το 2007 η Ένωση αξιοποίησε της ένταξή της σε τέσσερα (4) αναπτυξιακά και επενδυτικά προγράμματα, καθώς και την συνεχή επανεπένδυση ίδιων διαθέσιμων κεφαλαίων, με σκοπό το συνεχή εκσυγχρονισμό του τυροκομείου της και τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών λειτουργίας.
•Έτσι, το 1986 δημιούργησε μονάδα παραγωγής φυραμάτων στα Καλάβρυτα και το 2004 αντίστοιχη μονάδα στην Κλειτορία.
•Το 2003 κατασκεύασε και λειτούργησε αμέσως μετά μονάδα βιολογικού καθαρισμού για την επεξεργασία και τη διάθεση των υγρών της αποβλήτων.
•Το 2011 υποβλήθηκε νέο επενδυτικό πρόγραμμα, ύψους 3,7 εκ. ευρώ, στα πλαίσια του Μέτρου 123 Α του ΠΑΑ 2007-2013, για την ανάπτυξη της ζώνης γάλακτος της ευρύτερης περιοχής Καλαβρύτων και τονεκσυγχρονισμό του εργοστασίου παραγωγής τυροκομικών προϊόντων.
•Ο Α.Γ.Σ. Καλαβρύτων εφαρμόζει το σύστημα ελέγχου HACCP (ISO 22000) και είναι πιστοποιημένος για όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας σύμφωνα με το πρότυπο διασφάλισης ποιότητας ISO 9001/2000 και το σύστημα υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων BRC 2002 standard.
Οι δραστηριότητες και τα προϊόντα του συνεταιρισμού συνοπτικά είναι:
•Συγκεντρώνει αιγοπρόβειο γάλα από τουλάχιστον 1.400 κτηνοτροφικές μονάδες.
•Το εργοστάσιο παραγωγής τυροκομικών προϊόντων βρίσκεται σε οικόπεδο έκτασης 16.042 m2 με κτίρια 3.940 m2.
•Διαθέτει ιδιόκτητες εγκαταστάσεις ψυκτικών θαλάμων και αποθήκευσης έτοιμων προϊόντων συνολικού εμβαδού 3.240 m2.
•Λειτουργεί σύγχρονο πλήρως εξοπλισμένο χημικό και μικροβιολογικό εργαστήριο για τον έλεγχο της πρώτης ύλης γάλακτος, των πρώτων υλών ζωοτροφών και έτοιμων προϊόντων.
•Διαθέτει επίσης μονάδα βιολογικού καθαρισμού, δύο (2) συγκροτήματα παραγωγής και αποθήκευσης ζωοτροφών, τέσσερα (4) υποκαταστήματα εμπορίας ζωοτροφών, λιπασμάτων και πολλαπλασιαστικού υλικού, κατάστημα πώλησης κτηνιατρικών και γεωργικών φαρμάκων, καθώς και κατάστημα λιανικής πώλησης τυροκομικών προϊόντων.
•Απασχολεί 20 μόνιμους εργαζόμενους (οι 11 εξ αυτών πανεπιστημιακής εκπαίδευσης) και 68 εποχικούς (6 εξ αυτών πανεπιστημιακής & τεχνολογικής εκπαίδευσης).
•Έχει κύκλο εργασιών που ξεπερνά – τα τελευταία χρόνια - τα 18 εκ. ευρώ ετησίως (το 2013 ξεπέρασε τα 20 εκ. ευρώ).
•Έχει κέρδη – προ φόρων – άνω του 1 εκ. ευρώ κάθε έτος.
•Ίδια κεφάλαια που προσεγγίζουν ήδη τα 10 εκ. ευρώ.
•Συνεργάζεται με άλλες συνεταιριστικές οργανώσεις για ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών.
•Έχει ισχυρή παρουσία στην κεντρική συνεταιριστική σκηνή με καίριες παρεμβάσεις.
•Ο συγκεκριμένος λοιπόν συνεταιρισμός απολαμβάνει επιχειρηματική υγεία, διασφαλίζοντας για τους κτηνοτρόφους ευοίωνες προοπτικές για το μέλλον, παρά τα τεράστια οικονομικά προβλήματα που ταλανίζουν την χώρα μας.

Τα γενικά στοιχεία για τον πρωτογενή τομέα στην Αχαΐα παρουσιάστηκαν από τον Σταύρο Βέρρα στην ημερίδα για την Αγροτική Ανάπτυξη που διοργάνωσε ο Δήμος Δυτικής Αχαΐας στο Δημαρχείο του Δήμου στις 23/06/2017.